— Wat bedoel je met “koop eten voor je familie”? — vroeg de vrouw van haar man kil, terwijl ze naar de lege koelkast keek.
— Spullen achter de deur, sleutels op de tafel, en ik wil hier geen spoor van je zien! — Evelyns stem beefde van woede terwijl ze weer een tas met spullen van ongewenste gasten in de hal gooide.
— Eva, ben je helemaal gek geworden? Dit is mijn familie! — Ignat probeerde haar tegen te houden, maar zijn vrouw duwde hem opzij met haar schouder.
— Precies! JOUW familie! En ik, wie ben ik dan? Gratis bediende?
— Evelyn, kom tot jezelf! Wat zullen de buren wel niet denken?
— Het kan me niks schelen wat de buren denken! Daar had je eerder over na moeten denken toen je ze hier rommel liet maken!
Ignat keek verward toe hoe zijn vrouw methodisch de spullen van zijn familie in zakken en tassen stopte. Achter de deur klonken verontwaardigde stemmen van Tamara en Petr.
— Eva, zullen we gaan zitten en rustig praten?
— Praten? Over wat? Over hoe ze me drie weken lang vernederden onder jouw oplettende leiding?
Drie weken voor dit conflict heerste er een gewone avondrust in het appartement van de Kozhemyakins. Evelyn bereidde het avondeten, snijdend in groenten voor de salade, denkend aan de plannen voor het weekend. Ignat kwam de keuken binnen met een schuldige blik — ze wist meteen dat er iets onaangenaams was gebeurd.
— Evka, het zit zo… Tante Tamara heeft gebeld. Hun verbouwing duurt langer dan verwacht, ze hebben helemaal geen plek om te wonen. Ik zei dat ze een week of twee bij ons kunnen verblijven.
Evelyn verstijfde met het mes in haar hand en draaide langzaam naar haar man:
— Wat zei je? Zonder mij te vragen?
— Ach kom, het is familie! Tante Tamara, oom Petr en Marinka. Ze zijn rustig, je merkt ze nauwelijks.
— Ignat, even herinneren — we hebben een tweekamerappartement! Waar dacht je drie volwassenen onder te brengen?
— Nou, Marinka kan op de uitklapbare bedbank in de woonkamer, en tante en oom… — hij aarzelde, ontwijkend oogcontact met zijn vrouw, — misschien geven we hen onze slaapkamer? Wij zijn jong, we slapen wel op de bank.
Evelyn legde het mes neer en droogde langzaam haar handen af met een doek:
— Bedoel je serieus dat ik op de bank in mijn eigen appartement moet slapen? Misschien ook in de keuken?
— Eva, waarom meteen zo fel! Maximaal twee weken! Mensen zitten in de problemen, en wij zeggen nee?
— Kon je mij dat niet van tevoren vragen?
— Wat is daar te vragen? Natuurlijk had je ja gezegd! Je bent tenslotte aardig.
— Dus het besluit is genomen. Prima.
— Perfect! Morgen komen ze.
De volgende dag, nauwelijks dat Evelyn van haar werk thuiskwam, ging de deurbel. Ze opende en zag het trio met enorme koffers en tassen, alsof ze een maand kwamen in plaats van twee weken.
— Evotchka! — glimlachte Tamara Kozhemyakina, een stevige vrouw van rond de vijftig met felrode lippen en gouden tanden die bij elk woord glinsterden. — Oei, wat ben je mager geworden! Foei, voedt Ignatik je niet goed?
— Hallo tante Tamara, — probeerde Evelyn hartelijk te klinken. — Welkom.
— Luister, waar is het toilet? — vroeg Petr zonder omhaal, een man met een rood gezicht en een karakteristieke alcohollucht, ondanks het vroege uur.
— Papa, wees niet dom! — snauwde Marinka, een meisje van ongeveer vijfentwintig in felle luipaardleggings en provocerend make-up. — Het is duidelijk dat de deur in de gang is. En waar is onze kamer, tante Eva? Ons wordt de hoofdslaapkamer toegewezen, toch?
— Eigenlijk dachten we… — begon Evelyn, maar Tamara liep al de diepte van het appartement in, de bezittingen inspecterend.
— Ignatik, zoon! — riep ze door het hele appartement. — Kom naar buiten om je familie te verwelkomen!
Ignat rende uit de woonkamer, glimlachend:
— Tante Toma! Oom Petya! Marinka! Hoe was de reis?
— Goed, maar we zijn doodop, — zei Marinka. — Waar kunnen we gaan liggen?
— Oh, wat een genot! — Tamara bekeek al de slaapkamer. — De behang is wat somber, maar voor twee weken gaat het. Petrusha, breng de koffers naar binnen!
— Tante Tamara, zullen we eerst bespreken wie waar slaapt? — stelde Evelyn voorzichtig voor.
— Waar is hier te bespreken? We zijn volwassenen, we hebben een normaal bed nodig. Ik heb rugproblemen, op de bank kan ik niet liggen. Toch, Ignatik?
— Natuurlijk, tante Toma! Eva, wij regelen het in de woonkamer. Toch, lieverd?
Evelyn knikte zwijgend, wetende dat protesteren zinloos was.
De eerste week veranderde in een regelrechte nachtmerrie. Tamara nam de volledige controle over het huishouden over, doorzocht alle keukenkasten, herschikte het servies naar eigen inzicht en verorberde alle strategische voorraden ingeblikt voedsel en granen.
— Evotchka, lieverd, wat voor karige boodschappen heb jij toch? — reageerde ze verontwaardigd om zeven uur ‘s ochtends, rinkelend met pannen en kommen. — Alleen boekweit en rijst! Waar is de parelgort? Waar de erwten? Waar het normale vlees uit blik?
— Tante Tamara, we kopen gewoon wat we eten… en misschien ietsje stiller? Vandaag is het zaterdag…
— En wat is daar mis mee? Normale mensen staan vroeg op, liggen niet tot het middaguur te luieren! Petrusha, kom op, tijd voor ontbijt!
Petr verscheen uit de slaapkamer, in alleen een onderbroek, met een harige blote buik, krabbelend en geeuwend:
— Waarom schreeuwen jullie zo vroeg? Mijn hoofd knalt, laat me slapen.
— Oom Petr, wilt u zich misschien kleden? — vroeg Evelyn, wegkijkend van het weinig appetijtelijke schouwspel.
— Waarom zou ik? In huis loop ik zoals ik wil! Het is warm!
— Maar dit is niet uw huis!
— Eva, wat een toon! — mengde Ignat zich onmiddellijk. — Sorry, oom Petr, ze heeft gewoon niet genoeg geslapen op de bank.
— Ach, komt wel goed, ze went wel, — wuifde Petr grootsmoedig. — En wat te eten?
Aan het eind van de eerste week had Evelyn het gevoel dat ze niet in haar eigen appartement woonde, maar in een soort studentenhuis. Marinka had de badkamer gekaapt, met haar wasgoed overal opgehangen; Petr rookte op het balkon ondanks protesten, en Tamara had het meubilair in de woonkamer naar haar smaak herschikt.
— Tante Tamara, kunt u misschien niet alles herschikken? — vroeg Evelyn voorzichtig.
— Ach lieverd! Het was toch ongemakkelijk zo! Nu is de televisie beter te zien, en de bank staat zoals het hoort.
— Maar ik vond het zo juist fijn…
— Daar wen je aan! Jongeren passen zich snel aan. Voor ons ouderen is het moeilijker om te wennen.
Op de achtste dag kwam Evelyn thuis van werk en ontdekte dat al haar cosmetica uit de badkamer verdwenen was.
— Marinka, heb jij mijn cosmetica gezien?
— Oh, dat! — zwaaide het meisje zorgeloos. — Ik heb je mascara geprobeerd, geweldig! En de crème was ook goed, jammer dat hij bijna op is.
— Bijna op? Hij was bijna vol!
— Ja, ik heb het met vriendinnen gedeeld. Niet zo gierig, tante Eva, schoonheid vereist offers!
— Dat was dure cosmetica!
— Goed dat ik het gewaardeerd heb, — lachte Marinka. — Koop maar nieuwe, als het zo goed is.
Op de tiende dag bracht Marinka haar vriendin Svetlana mee — een geverfde blondine in een minirok met een kilo make-up op haar gezicht. Ze nestelden zich in de woonkamer en luisterden tot drie uur ‘s nachts naar muziek, lachend en pratend.
— Marinka, meiden, doe alsjeblieft wat zachter, — vroeg Evelyn, in haar badjas naar hen toe. — Morgen moet ik vroeg op werk.
— Tante Eva, wees geen zeur! — giechelde Svetlana, terwijl ze de eigenaresse van het appartement met een beoordelende blik opnam. — Wij zijn jong, we moeten plezier maken! Je leeft maar één keer!
— Ze is gewoon jaloers omdat wij mooi en jong zijn, en zij… — fluisterde Marinka luid, wijzend naar haar slaap.
— Ik ben pas tweeëndertig!
— Zie je, ik zei het toch — al “op” — lachte Marinka. — Op dertig is een vrouw op. Svetka, laten we maar naar Borka gaan, de buurman. Hij woont beneden, daar is het leuker en geen zeurende tante.
— Is hij leuk? — vroeg Svetlana.
— Normaal, gescheiden. En het belangrijkste — geen vervelende familie!
Ze gingen weg, sloegen de deur dicht, en om drie uur ‘s nachts kwamen ze terug, dronken zingend en met hakken klappend, waardoor het hele portiek wakker werd.
— Ignat, zo kan het niet doorgaan! — zei Evelyn ‘s ochtends in de gang, toen hij zich klaarmaakte voor werk. — Ze hebben ons appartement veranderd in een doorgangshuis!
— Nog even volhouden. Wat moet ik zeggen? Ga weg? Dat is toch onbeleefd tegenover familie!
— En wat hier gebeurt, is dat wel beleefd? Gisteren at je tante de taart op die ik voor een collega had gekocht! Om acht uur ‘s avonds moest ik nog een patisserie zoeken!
— En wat dan? We hebben toch een nieuwe gekocht. Wat is het probleem?
— Het probleem is dat jij ze constant verdedigt! En ik ben hier helemaal niemand! Een vreemde in mijn eigen huis!
— Eva, waarom raak je zo opgewonden? Ze zijn familie! Gisteren belde mama nog, vroeg hoe tante Tamara zich had geïnstalleerd. Wat moet ik zeggen — dat we haar de deur hebben gewezen?…
Op dat moment klonk er een oorverdovend lawaai en geschreeuw vanuit de keuken. Ze renden erheen en zagen Petr die een grote pan borsjt had laten vallen. De rode vloeistof liep over de hele vloer en stukjes bord lagen overal verspreid.
— Oeps, — hiccupte hij, steunend op de deurpost. — Evka, ruim dit even snel op. Ik ben te laat voor werk.
— Ruim je eigen rotzooi op!
— Praat je zo tegen ouderen? — verontwaardigde Tamara zich, in een versleten badjas. — Ignat, je vrouw kent echt geen grenzen!
— Eva, bied excuses aan voor oom, — zei Ignat zacht maar streng.
— Wat?! Waarvoor zou ik excuses aanbieden?
— Voor je onbeleefdheid. Maak het niet ingewikkelder dan het is.
Evelyn pakte zwijgend de dweil en begon de rommel van anderen op te ruimen, kokend van woede.
Twee dagen later arriveerde Klavdia, de moeder van Ignat. Evelyn hoopte oprecht op steun van haar schoonmoeder — een vrouw die altijd verstandig en rechtvaardig was geweest. Maar nog voordat ze de drempel overstak, nam ze onmiddellijk de kant van de familie in.
— Evelyn, wat laat je jezelf wel niet toe? — begon ze. — Tamara belde me helemaal huilend! Ze zei dat jij hen uit het huis jaagt!
— Klavdia Petrovna, ze zijn hier al tweeënhalve week, — probeerde Evelyn uit te leggen terwijl ze haar schoonmoeder hielp zich uit te kleden. — Begrijp u, aanvankelijk ging het maar om een paar dagen…
— En wat dan nog? Het zijn familie! — onderbrak ze, terwijl ze kritisch de hal inspecteerde. — Toen je met Ignat trouwde, wist je toch dat hij een grote familie heeft! En nu draai je je neus op voor familieleden?
— Ik jaag niemand weg! — antwoordde Evelyn, terwijl ze haar schoonmoeder naar de keuken leidde. — Ik wil gewoon rustig in mijn eigen appartement wonen, de kans hebben om normaal te ontspannen na het werk…
— Normaal is wanneer de familie op de eerste plaats staat! — onderbrak Klavdia haar scherp. — Niet jouw persoonlijke grillen! Ignat, zoon, kom hier!
Ignat verscheen uit de kamer, duidelijk de vervelende discussie voelend.
— Luister goed, — vervolgde zijn moeder, hem streng aankijkend. — Misschien moet je een andere vrouw nemen? Een meer meegaande en familiale?
— Mama, waarom zeg je zoiets… — begon Ignat, maar zij onderbrak hem.
— Wat is daar mis mee? Kijk hoe geweldig Marinka kookt! Ze runt het huis, en haar karakter is zacht en goud waard!
Op dat moment verscheen Marinka zelf in Evelyns zijden badjas — een duur cadeau van haar man voor haar vorige verjaardag — uit de slaapkamer.
— Oh, oma Klava! — riep het meisje blij uit en kuste de oudere vrouw op beide wangen. — Wat fijn u te zien! Ik zet meteen verse thee. Tante Eva, heeft u toevallig koekjes over? Oh, klopt, ik heb gisteren de laatste opgegeten bij het kijken van een serie.
Evelyn keek zwijgend toe, zich realiserend dat ze van niemand steun kon verwachten.
— Zie je? — zei Klavdia triomfantelijk. — Dat is pas een echte vrouw! Gastvrij, zorgzaam!
— Ach oma Klava! — lachte Marinka verlegen, terwijl ze met de theepot aan de slag ging. — Ik ben hier niet de eigenaresse, ik probeer alleen maar tante Eva te helpen. Natuurlijk, als het mijn huis was, zou ik veel veranderen. Bijvoorbeeld die gordijnen — te somber. En de kleur van de muren…
— Dit is mijn huis, — zei Evelyn zacht maar duidelijk.
— Voorlopig wel, — merkte Klavdia veelbetekenend op.
Op de twintigste dag van het verblijf van de “gasten” kwam Evelyn eerder thuis van werk — ze mocht eerder weg vanwege een waterleidingprobleem. Toen ze de trap opliep, hoorde ze op de tweede verdieping al harde muziek en gelach vanuit hun appartement.
Toen ze de deur opende, stond ze verstijfd van schrik. In de woonkamer heerste totale chaos: overal lege wijn- en bierflessen, op haar favoriete Perzische tapijt — meegenomen van hun huwelijksreis naar Iran — een enorme donkere vlek. De salontafel lag bezaaid met peuken en etensresten.
In de slaapkamer ontdekte Evelyn een onbekende jonge man, die met vuile schoenen op haar bed lag en in haar persoonlijke dagboek bladerde.
— Sorry, wie bent u? — vroeg ze verbijsterd.
— Ik ben Vadik, maat van Marinka, — bromde de onbekende zonder op te kijken van het lezen. — Waarom ben je zo gespannen?
— Ik ben de eigenaresse van dit appartement! En ik eis dat jullie onmiddellijk mijn huis verlaten!
— Rustig aan, tante! — grinnikte Vadik, eindelijk haar een blik waardig. — Marinka heeft gezegd dat ik hier mag zitten. Zij is de baas, toch?
— NEE! Ik ben de baas! En jullie vertrekken NU!
— UIT MIJN HUIS! — schreeuwde Evelyn uit alle macht.
Op haar geschreeuw stormden Tamara, Petr en Marinka de kamer binnen.
— Wat is dat voor hysterisch gedoe? — verontwaardigde de tante van haar man zich. — Evelyn, ben je helemaal van het padje af? Dit is de gast van onze lieve Marinka!
— Het kan me helemaal niets schelen! Ik wil iedereen buiten mijn appartement zien!
— Tante Eva, u reageert te scherp, — mengde Marinka zich, in een beschermende toon. — Vadik is hier gewoon gekomen om de ouders te ontmoeten. We hebben al zes maanden een relatie.
— In MIJN slaapkamer? Op MIJN bed?
— Ignat! — schreeuwde Tamara. — Kom meteen hierheen! Je niet-begrijpende vrouw maakt weer een circus!
Ignat verscheen langzaam uit de keuken, kauwend op een sandwich met rode kaviaar — precies die Evelyn had bewaard voor een romantisch diner met haar man.
— Eva, wat is er aan de hand? — vroeg hij lui.
— Wat is er aan de hand?! WÁT IS ER AAN DE HAND?! — haar stem schoot omhoog tot een gil. — In onze slaapkamer ligt een dronken vreemde man, het appartement is een puinhoop, en mijn man vraagt wat er aan de hand is!
— Vadik is een goede jongen, — verdedigde Marinka haar vriend. — Hij was gewoon zenuwachtig voor de kennismaking en dronk een beetje voor de moed. Nu rust hij gewoon uit.
— IN MIJN BED! Met vieze schoenen! En hij leest MIJN persoonlijke dagboek!
— Nou en? — snuifde Marinka minachtend. — Het beddengoed kan gewassen worden. En het dagboek… wie houdt er nu nog dagboeken bij? Dat is zo kinderachtig!
Evelyn voelde iets in haar barsten, iets dat haar de afgelopen drie weken binnen de grenzen van beleefdheid had gehouden.
— GENOEG! — Evelyn gooide breed de ramen open in het appartement. — Laten we luchten! ALLEMAAL WEG! NU!
Vastberaden liep ze naar de logeerkamer en begon de spullen van de ongewenste gasten in een grote reisttas te gooien.
— Wat doe je, gek? — schreeuwde Petr, terwijl hij probeerde zijn overhemd terug te pakken.
— Ik doe wat drie weken geleden al had moeten gebeuren! WEG! Iedereen, één voor één!
— Evelyn! — riep Klavdia dreigend, terwijl ze in de deuropening verscheen. — Stop onmiddellijk met deze wanorde!
— Klavdia Petrovna, met groot respect voor u, maar u kunt OOK WEGGAAN, — antwoordde Evelyn zonder te stoppen, terwijl ze Marinka’s cosmetica in de tas stopte.
— Ignat! — schreeuwde Tamara. — Houd je opgewonden vrouw onder controle!
— Eva, stop! Het zijn toch mijn familie! — probeerde haar man tussenbeide te komen.
— Perfect! — Evelyn draaide zich naar hem toe, met Tamara’s koffer in haar handen. — Neem je dierbare familie en ga ACHTER ze aan!
— Stel je voor dat je me voorstelt mijn eigen huis te verlaten?
— Ik stel een keuze voor! — Evelyn zette een nieuwe tas in de gang. — Of je bent de MAN en de baas in dit huis, of een gehoorzame slijmbal die zijn familie tot een doorgangsflat laat degraderen! Je hebt precies zeven dagen om na te denken!
— Tante Eva, u kunt ons niet wegsturen! — verontwaardigde Marinka zich. — We hebben pas volgende week tickets!
— VERANDER ZE! — kapte Evelyn af en zette de laatste koffer buiten. — Of neem de bus, of ga lopend. Het kan me niets schelen!
Vastberaden sloot ze de deur en draaide de sleutel twee keer om.
— Evelyn! Maak onmiddellijk open! — trommelde Ignat op de deur. — Dat mag je niet!
— Ik mag! Dit is MIJN appartement, ik heb het gekocht vóór ons huwelijk! — riep ze door de deur. — Zeven dagen, Ignat! Precies één week om je prioriteiten te bepalen!
— Gek! — schreeuwde Tamara vanaf de andere kant van de deur. — We zijn nog niet klaar met jou!
— Oh ja, we zijn klaar! En laat hier jullie voet nooit meer binnenkomen! — antwoordde Evelyn en zette de muziek demonstratief harder.
De volgende drie dagen waren de rustigste in een maand. Evelyn maakte het appartement rustig en langzaam schoon, genietend van de stilte en de vrijheid om te eten wat ze wilde, haar favoriete films te kijken en niet voortdurend commentaar te horen op haar “ontevredenheid” of “egoïsme”.
Op de vierde dag belde buurman Boris.
— Evelyn, is alles in orde bij jullie? — vroeg hij bezorgd. — De Kozhemyakins staan al twee uur voor mijn deur ruzie te maken. Klavdia Petrovna vertelt de buren hoe ondankbaar jij als schoondochter bent.
— Laat haar maar praten waar ze wil, Boris, — antwoordde Evelyn rustig, nippend van thee met haar favoriete citroenkoekjes. — Alleen niet in MIJN huis.
— En waar is Ignat? Hij is toch bij hen?
— Ik neem aan van wel. Hij heeft zijn keuze gemaakt.
— Nou… — zuchtte de buurman. — Had ik nooit gedacht dat het zo slecht met jullie zou gaan.
— Het is niet slecht, Boris. Het is gewoon voorbij.
Een week later, op de dag zelf, kreeg Evelyn een bericht van Ignat: “Eva, je had gelijk. Ze zijn echt ondraaglijk. Tamara heeft al ruzie met mama gemaakt, Marinka heeft mama’s favoriete vaas gebroken en is onaardig geweest tegen de buurvrouw. Mag ik naar huis komen?”
“Nee,” — antwoordde ze kort.
“Maar ik ben je man! We hebben een familie!”
“Er was een familie. De scheidingspapieren liggen al bij de advocaat. Morgen dien ik het verzoek in.”
“Eva, doe geen domme dingen! We kunnen alles bespreken, een compromis vinden!”
“Drie weken geleden kon dat. Nu is het te laat.”
“Je zult geen man zoals ik vinden!”
“Wat een fantastisch nieuws. Zo’n slijmbal vind ik nooit meer.”
Anderhalve maand later kwam Boris langs voor een kop koffie en bracht het laatste nieuws.
— Weet je wat er met je voormalige familieleden is gebeurd? — grinnikte hij terwijl hij in zijn stoel ging zitten. — Tamara en haar familie hebben Ignat aangeklaagd. Blijkbaar had hij hen tijdelijk bij zijn moeder ingeschreven om zijn “zorg voor de familie” te tonen. Nu kan hij ze niet uitschrijven — ze eisen gelijkwaardig huisvesting.
— Echt waar? — verbaasde Evelyn zich.
— Zeker weten! Klavdia Petrovna maakt nu elke dag ruzie en eist dat ze vertrekken. En zij denken er niet eens aan. Marinka heeft inmiddels haar vriend ook hierheen gebracht; ze wonen nu met z’n allen in het tweekamerappartement.
— Karma is a bitch, — grinnikte Evelyn, nippend van haar koffie in haar rustige, schone appartement.
— Wat? — begreep Boris niet.
— Niets. Gewoon, soms bestaat rechtvaardigheid.
