‘Wat dacht je dan, dat hij zomaar met je getrouwd is?’ glimlachte zijn schoonmoeder spottend, terwijl ze eiste dat ze het appartement zouden verkopen voor hun familiebedrijf.
Anna draaide een gebakken ei om in de pan toen achter haar de scherpe stem van Dmitri klonk.
‘Welke uitstel nog meer?’ Haar man hield de telefoon tegen zijn oor en liep nerveus door de keuken. ‘Ik zei toch: tegen het einde van de maand… Nee, eerder lukt niet!’
Anna verstijfde met de spatel in haar hand. Dmitri verhief zelden zijn stem.
‘Oké, oké,’ zei hij uiteindelijk, legde de telefoon op tafel en wreef met beide handen over zijn gezicht.
‘Wat is er gebeurd?’ Anna draaide het fornuis uit en wendde zich tot haar man.
‘De bank,’ Dmitri zakte neer op een stoel. ‘Mam en ik hebben serieuze problemen. Het café… de schulden groeien daar met de dag. De bank dreigt alles wat onder pand staat af te nemen.’
Anna ging tegenover hem zitten. In drie jaar huwelijk had Dmitri er nog nooit zo verloren uitgezien.
‘Hoe ernstig zijn de problemen?’
‘Zo ernstig dat we alles kunnen verliezen,’ hij pakte haar hand in de zijne. ‘Anja, ik moet weten hoeveel spaargeld je hebt. Misschien kunnen we iets doen.’
Anna trok langzaam haar hand terug en stond op om het ontbijt op de borden te leggen. Spaargeld… Vijf jaar had ze gespaard, telkens iets opzij gezet van haar salaris.
‘Dim, laten we het vanavond bespreken,’ zei ze, zijn blik ontwijkend. ‘Ik moet naar mijn werk.’
Op kantoor probeerde Anna zich op de rapporten te concentreren, maar haar gedachten gingen steeds terug naar het gesprek van die ochtend. Dmitri had altijd zelfvertrouwen uitgestraald. Maar die ochtend had ze hem voor het eerst echt bang gezien.
‘Anja, waarom kijk je zo bezorgd?’ vroeg collega Sveta, terwijl ze over het tussenschot gluurde.
‘Ach, gewoon, familiegedoe,’ antwoordde Anna, haar ogen weer op het scherm gericht.
‘Ik heb gisteren met een vriendin afgesproken,’ Sveta ging op de rand van het bureau zitten. ‘Stel je voor, ze raakte verstrikt in de schulden van haar man, verloor haar appartement. Nu woont ze bij haar moeder met twee kinderen.’
‘Echt waar?’
‘Ja. Hij vertelde haar over tijdelijke moeilijkheden, maar ondertussen liet hij het geld verdwijnen. Ze geloofde hem, hielp hem, en bleef uiteindelijk met lege handen achter.’
Anna knikte, maar Sveta’s woorden bleven als een pijnlijke splinter in haar hoofd steken.
Om zes uur ging de telefoon.
‘Anja, ga even langs bij mama, alsjeblieft,’ vroeg Dmitri. ‘Ze wil met ons praten.’
Valentina Petrovna’s ogen waren rood van de tranen. De schoonmoeder zat aan de keukentafel met een stapel papieren voor zich.
‘Anetsjka, lieverd,’ snikte de vrouw. ‘De bank heeft een definitief ultimatum gesteld. Over een maand nemen ze het café af wegens de schulden.’
‘Mama, kalmeer,’ Dmitri ging naast haar zitten.
‘Hoe kan ik kalmeren?’ Valentina Petrovna greep een servet. ‘Dit is mijn levenswerk! Ik run dat café al twintig jaar! En die bankiers willen alles afpakken!’
Anna luisterde naar de klaagzang van haar schoonmoeder en keek naar Dmitri. Hij zat er somber bij en klopte zijn moeder troostend op de schouder.
‘De concurrentie heeft ons erin geluisd! En de crisis… wie had dat kunnen voorspellen?’ vervolgde Valentina Petrovna. ‘Anetsjka, je bent toch deel van onze familie. We rekenen erg op je.’
Dmitri wierp zijn vrouw een veelbetekenende blik toe.
Op weg naar huis bleef haar man zwijgend achter het stuur.
‘Mama maakt zich veel zorgen,’ zei hij uiteindelijk. ‘Ze kan het familiebedrijf verliezen.’
Anna bleef zwijgen.
Thuis, al in bed, begon Dmitri rechtstreeks te praten:
‘Anja, ik heb je hulp nodig. Leen geld om het café te redden.’
‘Hoeveel is er nodig?’
‘Het is tijdelijk, we betalen alles terug zodra het beter gaat,’ hij sloeg zijn armen om haar heen. ‘Maar het gaat om een groot bedrag. We kunnen een lening nemen met het appartement als onderpand.’
Anna ging abrupt rechtop zitten.
‘Dim, meen je dat? Je stelt voor om het appartement op het spel te zetten?’
‘Het is geen risico, het is een investering in onze gezamenlijke toekomst,’ zei hij terwijl hij ook overeind kwam.
‘Geef me tijd om na te denken,’ zei Anna, draaide zich weer om en keek naar de muur.
De volgende ochtend was Dmitri overdreven teder — hij bracht koffie op bed en kuste haar op het hoofd.
‘Anja, ik begrijp dat ik veel vraag,’ zei hij zacht. ‘Maar we zijn een gezin. We betalen alles zeker terug.’
Anna knikte, maar vanbinnen trok alles samen. Het appartement betekende veiligheid, het resultaat van jaren werk. Haar moeder had altijd gezegd: riskeer nooit je woning.
‘Ik zal erover nadenken,’ herhaalde ze. ‘Maar voorlopig ben ik niet bereid het appartement te riskeren.’
Een week ging voorbij in stilte. Op vrijdag stormde Dmitri somber het huis binnen.
‘Het is voorbij, Anja,’ hij smeet zijn tas op de grond. ‘De bank heeft de inning versneld. Er is geen tijd meer.’
‘Wat bedoel je?’
‘Over twee weken nemen ze het café af,’ hij zakte zwaar neer. ‘Mama is in paniek.’
Anna verstijfde bij het fornuis.
‘Anja, het appartement is de enige manier om snel geld te krijgen,’ zei hij direct. ‘Er zijn geen andere opties.’
‘Misschien kunnen we investeerders vinden? Of met de bank onderhandelen?’
‘Anja, je leeft in een droomwereld! We hebben alles al geprobeerd!’
Die nacht werd Anna wakker van haar man die fluisterend bij het raam sprak.
‘Mam, wat kan ik doen? Ze houdt voet bij stuk… Ja, ik zal het nog eens proberen…’
Op zaterdag nodigde de schoonmoeder hen uit voor de lunch. De hele familie zat aan tafel.
‘Anetsjka, lieverd,’ Valentina Petrovna schonk borsjt in. ‘Een echte vrouw moet haar man vertrouwen. In moeilijke tijden moet de familie één front vormen…’
‘Anetsjka, een klein risico kan niemand kwaad,’ voegde Dmitri’s zus eraan toe. ‘Zo red je tenminste het familiebedrijf.’
‘Investeringen in een zaak betalen zich altijd terug,’ steunde haar man haar.
‘Weet je, Anja,’ Dmitri legde zijn hand op haar schouder, ‘we moeten het appartement verkopen. Dat is de enige uitweg.’
‘Verkopen? Eerst had je het over verpanden.’
‘Een hypotheek geeft niet het bedrag dat we nodig hebben,’ antwoordde Dmitri rustig.
Anna stond van tafel op.
‘Sorry, ik moet even naar het toilet.’
In de badkamer belde Anna haar vriendin Olga.
‘Olja, kunnen we afspreken? Ik moet praten.’
De volgende dag luisterde Olga aandachtig in het café.
‘Anja, en als het café niet gered kan worden?’ vroeg de vriendin. ‘Weet je nog, Lena van de bank? Haar man vroeg haar het appartement te verkopen voor zijn bedrijf. Ze ging akkoord. De zaak ging failliet, het appartement raakte ze kwijt. Anja, niemand heeft het recht je te dwingen je huis te riskeren. Zelfs je man niet.’
’s Avonds kwam Anna thuis met een vast besluit.
‘Dim, ik ga het appartement niet verkopen,’ zei ze beslist.
‘Hoezo niet?’ De stem van haar man werd hard.
‘Gewoon niet. Dat is mijn definitieve beslissing.’
‘Anja, besef je wel wat je doet?’ Dmitri sprong op. ‘Je maakt het gezin kapot! Puur egoïsme!’
‘Ik bescherm ons huis!’
‘Je denkt alleen aan jezelf! De familie kan je niets schelen!’
‘Dat is niet waar! Ik wil helpen, maar niet ten koste van een dak boven ons hoofd!’
‘Een echte vrouw vertrouwt haar man!’ riep hij. ‘Jij bent niet eens een vrouw! Gewoon een egoïste!’
Dmitri greep zijn jas en liep naar de deur.
‘Waar ga je heen?’
‘Naar mensen die begrijpen wat familie is!’ riep hij en sloeg de deur dicht.
Drie dagen kwam Dmitri niet thuis. Donderdag keerde hij terug met rozen.
‘Sorry,’ zei hij zacht. ‘Ik had ongelijk. De stress vreet aan me, ik kan mezelf niet beheersen.’
Anna nam de bloemen aan, maar de spanning bleef.
‘Dim, ik wil ook je moeder helpen, maar…’
‘Ik weet het,’ omhelsde hij haar. ‘We bedenken wel iets. Belangrijk is dat we samen zijn.’
De volgende dag belde Valentina Petrovna.
‘Anetsjka, kom vanavond langs,’ klonk haar officiële stem. ‘We moeten praten.’
Met een zwaar voorgevoel reed Anna naar haar schoonmoeder. Valentina Petrovna stond haar met een strak gezicht op te wachten bij de deur.
‘Kom binnen, ga zitten,’ wees ze naar de bank waar Dmitri al zat.
Op tafel lag een stapel documenten met bankzegels.
‘Anetsjka, kijk zelf maar,’ zei Valentina Petrovna en pakte het bovenste blad. ‘Het duurt niet lang meer voor de inventarisatie begint. Daarna nemen ze alles af.’
Anna bekeek zwijgend de papieren. De cijfers van de schuld knepen haar keel dicht.
‘Wij eisen dat je het appartement verkoopt en het geld geeft om het café te redden,’ ging de schoonmoeder streng verder. ‘Dat is je plicht tegenover de familie.’
‘Mama heeft gelijk,’ zei Dmitri zacht. ‘Je moet de familie redden.’
Anna hief haar hoofd en keek hen beiden aan: twee gezichten vol vastberadenheid.
‘Geef me tijd om na te denken,’ zei ze en stond op.
‘Er is geen tijd!’ riep Valentina Petrovna. ‘Beslis nu!’
‘Morgen,’ antwoordde Anna vastberaden en liep weg.
Thuis liep ze door het appartement, haar hand glijdend over de vertrouwde dingen. Deze muren hadden haar tranen gezien na moeilijke dagen, haar vreugde bij de eerste successen op het werk. Het appartement was niet zomaar een woning — het was haar onafhankelijkheid, het resultaat van jaren arbeid.
De telefoon ging.
‘Anja, wat heb je besloten?’ Dmitri’s stem klonk gespannen.
‘Morgen zeg ik het,’ antwoordde ze en hing op. ‘Blijf vanavond maar bij je moeder.’
De volgende dag kwam Anna met een vast besluit bij haar schoonmoeder. Valentina Petrovna en Dmitri wachtten haar op in de woonkamer.
‘Ik ga het appartement niet verkopen,’ zei Anna meteen bij de deur.
‘Hoe bedoel je, niet verkopen?’ de schoonmoeder sprong op. ‘Je bent verplicht de familie te helpen!’
‘Dat is niet mijn plicht,’ antwoordde Anna rustig.
‘Anja, alsjeblieft,’ Dmitri kwam dichterbij. ‘We houden toch van elkaar…’
Anna keek hem aandachtig aan.
‘Hou van elkaar? Jij houdt van mijn appartement.’
Valentina Petrovna slaakte een gil:
‘Ondankbare! Als je het appartement niet verkoopt, waar ben je dan nog goed voor!’ De schoonmoeder zag de schok op het gezicht van haar schoondochter. ‘Wat dacht je dan, dat hij zomaar met je getrouwd is?’
De stilte hing zwaar in de kamer. Dmitri verbleekte en keek naar zijn moeder.
‘Mama, waarom zei je dat?’ fluisterde hij.
Anna ademde langzaam uit.
‘Herhaal wat u zei,’ vroeg ze zacht.
‘Ik zei de waarheid!’ Valentina Petrovna was buiten zichzelf. ‘Wat denkt ze wel! Hij is met je getrouwd om dat appartement!’
Anna knikte en liep naar de deur. Dmitri probeerde haar tegen te houden.
‘Anja, luister niet naar haar! Ze zegt dat uit wanhoop!’
‘Ga opzij,’ zei Anna en verliet het huis.
Laat op de avond kwam Dmitri thuis met een schuldbewust gezicht.
‘Sorry, mama is doorgedraaid,’ begon hij voorzichtig. ‘Je weet toch dat ik van je hou…’
Anna zat in de keuken met een kop thee en keek naar haar man alsof hij een vreemde was.
‘Dim, ben je werkelijk met mij getrouwd vanwege het appartement?’ vroeg ze zacht.
‘Anja, wat zeg je nu?’ Hij wendde zijn blik af. ‘Ik hou van je…’
‘Kijk me in de ogen en zeg dat,’ zei Anna en stond op.
Dmitri zweeg en keek naar de grond.
‘Morgen vraag ik een scheiding aan,’ zei ze kalm.
Een maand later ondertekende Anna de laatste documenten op het kantoor van de advocaat. Het appartement bleef van haar — Dmitri had zijn rechten erop niet kunnen bewijzen.
‘Gefeliciteerd, u bent vrij,’ zei de advocaat met een glimlach.
Thuis belde Anna haar vriendin Olga.
‘Olja, zullen we in het weekend afspreken?’ stelde ze voor. ‘We hebben elkaar al lang niet meer gezien.’
‘Natuurlijk!’ reageerde Olga enthousiast. ‘Hoe gaat het verder met je?’
‘Prima,’ glimlachte Anna. ‘Voor het eerst in lange tijd voel ik me echt vrij.’
Na het gesprek pakte Anna de eigendomsdocumenten van het appartement. Op de titelpagina stond alleen haar naam. Anna maakte plannen — misschien een interessantere baan zoeken, of eindelijk die vakantie maken waar ze al zo lang van droomde. Het belangrijkste was dat ze het meest waardevolle had behouden: zichzelf en haar onafhankelijkheid.
Ze glimlachte terwijl ze naar de documenten keek. Vrij.
